Reizigersparticipatie: Hoe 249 reizigers de koers bepaalden voor Knoop XL in Eindhoven

Hoe zorg je dat een miljardenproject zoals de nieuwe OV-knoop Eindhoven niet alleen technisch klopt, maar ook écht werkt voor de 150.000 mensen die er in 2040 dagelijks gebruik van maken? Bij Zeewaardig geloven we dat je niet over mensen moet ontwerpen, maar met hen. Voor de gemeente Eindhoven haalden we de reiziger uit de blinde vlek en vertaalden we complexe blauwdrukken naar de menselijke maat.

Reizigers: De ontbrekende stem in een miljardenproject

Eindhoven groeit hard, wat ingrijpende aanpassingen aan de fysieke leefomgeving vereist. Hoewel ondernemers en omwonenden al gehoord waren, bleef de grootste gebruikersgroep, de reiziger, onderbelicht. De uitdaging voor de gemeente en partners (Movares, ProRail, NS en APPM): hoe haal je gefundeerde input op over complexe modellen bij een doelgroep die altijd haast heeft?

Generatief onderzoek met impact en energie

In plaats van passief af te wachten, trokken we met een energieke club het station op voor een creatieve onderzoeksinterventie.

• Samen op onderzoekspad: Dit deden we niet alleen. Samen met medewerkers van Gemeente Eindhoven, ProRail, APPM en Movares gingen we het veld in.
• Activeren en briefen: We trainden de partners om zelfstandig kwalitatieve gesprekken te voeren. Met een uitgebreide briefing en het aanleren van onderzoeksskills maakten we het hele team ‘zeewaardig’ in het veldwerk.
• Drie snelheden van participatie: We ontwierpen drie interventies zodat reizigers met veel haast, een beetje tijd of voldoende ruimte voor een gesprek hun stem konden laten horen. Altijd startte het gesprek met de prikkelende vraag: “Wat zou jij veranderen als je de baas zou zijn van dit station?”. Daarnaast lieten we reizigers letterlijk kleur bekennen door met stickers te stemmen op thema’s die voor hen essentieel zijn.

Een gedragen visie op de nieuwe OV-knoop

Onze aanpak resulteerde in 10 primaire en 4 secundaire inzichten die de menselijke kant van de verkenning direct voelbaar maakten. De stem van de reiziger vormt nu de basis voor een plan dat klaar is voor de toekomst.

Inmiddels is er een belangrijke mijlpaal bereikt: het plan wordt in februari 2026 voorgelegd aan de gemeenteraad. De input van de reizigers is duidelijk zichtbaar in het nieuwe ontwerp:

• Sociale veiligheid & sfeer: Een moderne stationshal die bus en trein verbindt voor een veilige, droge overstap.
• Groen & verblijf: Een groen stationsplein met 3.500 m² aan verblijfsruimte, een direct antwoord op de roep om minder beton en meer sfeer.
• Overzicht: Een ondergronds busstation met 34 vaste haltes en een nieuwe tweelaagse fietsenstalling voor ca. 7.900 fietsen. Zorg voor overzicht en een efficiënte reis.

Onze les

Door je eigen projectteam mee te nemen in het onderzoek, creëer je niet alleen scherpere inzichten, maar ook intern draagvlak voor ongebruikelijke oplossingen. Wanneer je mensen en organisaties gelijkwaardig laat samenwerken, veranderen complexe problemen in tastbare kansen.

Wil je ontdekken hoe wij jouw organisatie of gemeente ‘zeewaardig’ maken voor maatschappelijke verandering? Laten we samen de koers bepalen. Neem gerust contact met ons op!

• maarten@zeewaardig.com
• 06 13 91 84 92