Afvalbeleid: Hoe we samen met andere beleidsdomeinen een duurzame toekomst hebben vormgegeven in Geldrop-Mierlo

Laten we eerlijk zijn: de meeste beleidsstukken over afval eindigen in een stoffige lade. Maar in Geldrop-Mierlo pakten we het anders aan. Samen met de gemeente en afvalinzamelaar Cure ontwierpen we een Afval- en Grondstoffenplan dat niet alleen over kilo’s gaat, maar over een hechte, duurzame gemeenschap.

De uitdaging: Doei, hokjesgeest!

Het oude afvalbeleid liep af. De makkelijke weg? Een paar cijfers updaten en weer doorgaan. Maar de wereld van nu vraagt om circulariteit en het slim omgaan met grondstoffentekorten. De echte uitdaging was echter intern: hoe zorgen we dat afval niet alleen een feestje van de afdeling ‘Duurzaamheid’ blijft?

Afval raakt namelijk alles: van de inrichting van de wijk tot de portemonnee van de inwoners. Bovendien ligt de toekomst niet vast; het nieuwe beleid moest dus geen star dictaat worden, maar een ‘levend document’ dat ruimte biedt voor toekomstige innovatie en verduurzaming.

Onze aanpak: LEGO, energie en systemisch kijken

Bij Zeewaardig geloven we niet in eindeloos vergaderen. Als strategische ontwerpende doeners brachten we mensen en organisaties samen om helder te maken wat troebel was. In drie knallende co-creatie sessies braken we de silo’s open:

• Systeem in kaart: We trokken beleidsmakers van Ruimtelijke Ordening, het Sociaal Domein en Duurzaamheid uit hun bubbel om samen met Cure de realiteit onder ogen te zien.
• Tastbare scenario’s: Met LEGO Serious Play maakten we complexe toekomstvisies voor 2030 letterlijk grijpbaar. Niets zo rebels als serieuze ambtenaren die met steentjes bouwen aan circulariteit.
• Gedragslenzen: We vertaalden wilde ideeën naar beleidsprincipes door te toetsen op verschillende bewonerstypen. Zo zorgden we dat het beleid ook echt werkt voor de mens in de wijk.

 

Het resultaat: Bouwblokken voor impact

Naast dat we ruimte voor toekomstige verduurzaming hebben gecreerd, hebben we ook heldere bouwblokken opgeleverd die de basis vormen voor het Afval- en Grondstoffenplan:

• Ruimte voor vernieuwing: Er is bewust ruimte gelaten in het beleid om in de toekomst flexibel verder te bouwen aan duurzaamheid.
• Inclusieve communicatie: Geen wijzende vingertjes meer, maar focus op het helpen van de ‘gehinderde’ inwoner met begrijpelijke, meertalige informatie.
• Sociale innovatie: Hoe zorgen we voor een eerlijk tariefsysteem gekoppeld aan inkomen en de komst van circulaire ambachtscentra in de wijk maken duurzaamheid voor iedereen toegankelijk.

Strategische les: Blijf rebels

Onze belangrijkste les voor gemeenten en corporaties? Zie beleid als een ‘levend document’. Durf de integrale samenwerking op te zoeken vóórdat je gaat schrijven. Alleen door silo’s te doorbreken en de wijk in te gaan, verander je een taai probleem in een kans voor de hele samenleving.

---

Zijn jullie klaar om de koers te verzetten naar een integraal en toekomstbestendig sociaal beleid? Zullen we een kop koffie drinken om te ontdekken waar binnen jouw organisatie de kansen liggen voor betekenisvolle verandering?