Deltaplan Grip en Eigenaarschap via de warmtetransitie

Wat als… de warmtetransitie een daverend succes wordt?

Deze wat als-vragen staan aan de basis van dit extreme future scenario “Deltaplan Grip en Eigenaarschap via Warmtetransitie”. Ontwikkeld door Zeewaardig op basis van de Extreme Future Scenario’s-methode in samenwerking met experts uit de Warmtetransitie op de Dutch Design Week 2025 en aangescherpt door experts op bewonersparticipatie tijdens Participeasy in Eindhoven.

Het scenario het het doel een hoopvol narratief te introduceren in de warmtetransitie. Een verhaal dat stimuleert om in grote mogelijkheden te denken, dat een onderbouwde, mogelijke route naar een aanlokkelijke toekomst laat zien.

Het scenario:
Deltaplan Grip en Eigenaarschap via de Warmtetransitie

In de jaren hiervoor hebben Nederlandse huishoudens, als gevolg van klimaatverandering, steeds meer last gekregen van hittestress en overlast door overvloedige regenval. Bewoners van sociale huurwoningen en goedkope koopwoningen hebben hier veel meer last van dan bewoners van woningen in het hogere segment. Zeker bij de groep die moeite heeft om rond te komen daalt het gevoel grip te hebben op het leven en de leefomgeving nog verder. Als gevolg hiervan verslechtert de mentale en fysieke gezondheid, en nemen gevoelens van onvrede verder toe. En er staat een warmtecrisis voor de deur: de Verenigde Staten dreigen de gasexport naar de Europese Unie te stoppen, waardoor grote tekorten gaan ontstaan. De prijzen beginnen te stijgen. De algehele maatschappelijke onvrede resulteert in flinke rellen in Den Haag.

De noodzaak om wijken ook in het veranderende klimaat bewoonbaar te houden en de noodzaak om van het gas af te gaan worden steeds duidelijker. En de grote vervangingsopgave dient zich aan: naast infrastructurele objecten als bruggen en viaducten zijn ook de rioleringen aan het einde van hun technische levensduur.

De samenwerkende Nederlandse gemeenten zien een kans om de trend te keren. Ze lanceren een ambitieus Deltaplan Grip en Eigenaarschap. De grote vervangingsopgave en de warmtetransitie worden de kapstok om, als de schop dan toch de grond ingaat, de leefomgeving in de wijken ingrijpend te verbeteren. Een integrale aanpak, waarin alle ondergrondse infrastructuur in één keer wordt vernieuwd, levert miljoenen op om te investeren in leefbaarheid. In het Deltaplan zijn uiteindelijk alle 3423 wijken in Nederland aan de beurt.

De publiek-private corporatie De Integreerders maakt het mogelijk voorheen versnipperde budgetten te stapelen en draagt zorg voor een soepele en integrale uitvoering van de vervangingsopgave en warmtetransitie. Deze integrale aanpak werkt echter alleen wanneer bewoners van een wijk de regie hebben. Nu is de vraag: Hoe kun je grip en eigenaarschap bij bewoners neerleggen? Zodat ze als lokale expert een goede plek aan tafel hebben in deze transitie.